Küresel enerji piyasalarında gerilim tırmanırken, Basra Körfezi'ndeki operasyonel zorluklarla boğuşan Irak, petrol alıcılarını cezbetmek adına fiyatlarda radikal bir indirime gitme kararı aldı.
Enerji piyasalarında Hürmüz Boğazı merkezli kriz derinleşmeye devam ederken, Irak devlet petrol pazarlama kuruluşu SOMO'dan dikkat çeken bir hamle geldi. Ülke, bölgedeki lojistik riskleri göze alarak petrol alımı yapacak olan şirketler için fiyatlarda ciddi oranda indirime gidiyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık nedeniyle sevkiyatların durma noktasına geldiği Irak'ta, SOMO tarafından açıklanan yeni fiyatlandırma politikasıyla Basrah Medium ham petrolünde varil başına 33,40 dolara varan indirimler sunuluyor. Ancak bu avantajın temel bir şartı bulunuyor; alıcıların, çatışma riskinin yüksek olduğu Basra Körfezi'nin iç noktalarındaki terminallere ulaşmayı kabul etmesi gerekiyor.
Lojistik kriz ihracatı vurdu
Savaşın bölgeye yansımasıyla birlikte nisan ayında Irak’ın güney limanlarından yükleme yapabilen tanker sayısı yalnızca ikiyle sınırlı kaldı. Normal şartlar altında aylık 80 tankere kadar hizmet verebilen terminallerde yaşanan bu dramatik düşüş, hem stok kapasitesini doldurdu hem de devletin gelir kaybına uğramasına neden oldu. Mart ayında 12 geminin çıkış yaptığı limanlarda, nisan ayı verileri krizin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Mücbir sebep maddesi devrede
SOMO’nun yayınladığı bildiri, alıcılar için kritik bir yasal zorunluluğu da beraberinde getiriyor. İndirimli fiyatlardan yararlanmayı kabul eden taraflar, bölgedeki mevcut olağanüstü durumu peşinen kabul etmiş sayılıyor. Bu kapsamda, yaşanabilecek aksaklıklar için "mücbir sebep" maddesinin işletilmeyeceği açıkça belirtiliyor.
Türkiye hattı yetersiz kalıyor
Irak'ın elindeki diğer bir ihracat kanalı olan Türkiye üzerinden geçen boru hattı ise toplam petrol akışının ancak çok küçük bir kısmını karşılayabiliyor. Deniz yoluyla yapılan sevkiyatların yerini tutmaktan uzak olan bu hat, mevcut kriz ortamında ülkenin petrolünü dünyaya ulaştırmada tek başına yeterli olamıyor.
Fiyatlarda kademeli indirim stratejisi
Yayınlanan takvime göre, 1-10 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek yüklemeler için indirim tutarı 33,40 dolar olarak saptanırken, ayın geri kalan günlerinde bu rakam 26 dolar seviyesine çekilecek. Ayrıca Basrah Heavy ham petrolünde de 30 dolarlık bir indirim öngörülüyor. SOMO, daha önce spot ihale yoluyla Qaiyarah tipi petrolü de satışa çıkarmıştı ancak tüm bu ürünlerin ortak noktası, alıcıların Basra Körfezi’nin riskli iç kesimlerine girmesini gerektirmesi.
