Tahran yönetimi, iki ayı aşkın süredir devam eden geniş çaplı internet kesintileriyle ülkeyi dijital bir yalnızlığa iterken, vatandaşlar küresel ağa bağlanabilmek adına hayatlarını tehlikeye atarak yasa dışı yöntemlere başvuruyor.
İran’da güvenlik gerekçeleri öne sürülerek uygulanan internet kısıtlamaları, ülkeyi dünyanın en büyük dijital karantina bölgelerinden biri haline getirdi. Özellikle protesto dalgalarının yaşandığı dönemlerde devletin bilgi akışını kesmesi, insan hakları savunucuları tarafından hükümet şiddetini gizleme çabası olarak nitelendiriliyor. Yerel altyapının tamamen kilitlendiği bu ortamda, Elon Musk’ın SpaceX firmasına ait Starlink terminalleri, kısıtlamaları aşmanın tek yolu olarak görülüyor.
Yasaklı Teknolojinin Tehlikeli Yolculuğu
Sistemin işleyişine dair perde arkası bilgiler, bu cihazların ülkeye girişinin oldukça organize ve riskli bir operasyonla gerçekleştiğini gösteriyor. İsmini gizli tutan aktivistler, çok karmaşık yöntemlerle sınırdan geçirilen terminallerin, kullanıcıların yerel ağ baskısını tamamen devre dışı bırakmasını sağladığını belirtiyor. Henüz resmi bir veri olmasa da, bölgedeki aktivist gruplar ülkede halihazırda binlerce Starlink cihazının aktif olduğunu tahmin ediyor.
Ağır Cezalar ve Gözaltı Dalgası
Tahran yönetimi, bu uydu cihazlarını ulusal güvenliğe yönelik doğrudan bir tehdit olarak tanımlıyor. Mevcut yasalar çerçevesinde, Starlink ekipmanına sahip olmak veya bu cihazların dağıtımını yapmak iki yıldan on yıla kadar hapis cezasıyla sonuçlanabiliyor. Rejimin, cihaz sahiplerini casuslukla suçlayarak tutuklaması, dijital özgürlük arayışındaki halk üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor.
İnternet Erişiminde Katmanlı Ayrımcılık
Ülkede dijital erişim, sıkı denetim altında "katmanlı" bir sistemle yönetiliyor. Genel halk yalnızca devlet kontrollü yerel ağlara ve kısıtlı hizmetlere erişebilirken, seçilmiş yetkililer ve devletin medya organlarında çalışan gazeteciler "beyaz SIM kartlar" ile küresel internete erişim sağlayabiliyor.
Ekonomik kayıpların her geçen gün katlanarak arttığı bu süreçte, devletin interneti "güvenlik" adı altında kontrol altında tutma arzusu, bireysel haklar ve bilgi edinme özgürlüğü arasındaki çatışmayı derinleştiriyor. Uzmanlar, bu bilgi boşluğunun hükümetin kendi propagandasını meşrulaştırması için elverişli bir ortam yarattığı konusunda uyarıyor.
