Küresel enerji piyasalarında kömür fiyatları, arz darboğazları ve artan mevsimsel talep baskısıyla son iki buçuk yılın zirvesine tırmandı.
Küresel enerji piyasalarında kömür fiyatları, arz zincirindeki tıkanıklıklar ve yaz mevsiminin getirdiği yoğun talep beklentisiyle ciddi bir yükseliş trendine girdi. Asya enerji piyasalarının referans noktası kabul edilen Newcastle kömür haziran vadeli kontratları, gün içerisinde yüzde 1,5’in üzerinde değer kazanarak ton başına 152,25 dolar seviyesine ulaştı. Bu seviye, 2023 yılının Aralık ayından bu yana kaydedilen en yüksek fiyat olarak kayıtlara geçti.
Avrupa piyasalarında da benzer bir tablo göze çarpıyor. Mayıs ayını 112 dolar civarında kapatan API2 Rotterdam kömür vadeli işlemleri, bugün itibarıyla 137,30 dolar seviyesine kadar yükseldi. Uzmanlar, bu keskin yükselişin arkasında hem lojistik zorlukların hem de enerji üretimindeki stratejik değişimlerin yattığını belirtiyor.
Arz güvenliği ve mevsimsel baskı
Fiyat artışlarını tetikleyen temel unsurların başında Endonezya'nın yeni uygulamaya koyduğu ihracat prosedürlerinin yarattığı sevkiyat gecikmeleri geliyor. Tedarik zincirindeki bu yavaşlama, piyasada arz endişelerini körüklüyor. Öte yandan, Kuzeydoğu Asya'da erken başlayan sıcak hava dalgası, Çin gibi dev ekonomilerde klima kullanımını ve buna bağlı olarak elektrik santrallerindeki kömür tüketimini hızla artırıyor.
Jeopolitik gerilimler enerji rotasını değiştiriyor
Enerji piyasalarındaki fiyat oynaklığını tetikleyen bir diğer faktör ise Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye risklerinin artması oldu. Doğal gaz fiyatlarındaki belirsizlik ve maliyet artışları, enerji yoğun sanayi kollarını daha hızlı bir çözüm arayışına itti. Bu durum, endüstriyel tesislerin elektrik üretiminde tekrar kömüre yönelmesine neden olarak talebi ve dolayısıyla fiyatları yukarı çeken bir başka etken haline geldi.
Enerji arzı üzerindeki bu baskının, önümüzdeki haftalarda yaşanacak sıcaklık değişimleri ve lojistik sorunların çözümüne bağlı olarak piyasalardaki seyrini koruması bekleniyor. Analistler, enerji portföyündeki bu yönelim değişikliğinin maliyetler üzerinde oluşturduğu baskının, küresel endüstriyel üretim üzerinde de yakından izlenmesi gereken bir risk unsuru oluşturduğuna dikkat çekiyor.
