ABD ve İran arasında sağlanan uzlaşının ardından enerji fiyatlarında belirgin bir düşüş gözlemlendi. Stratejik öneme sahip geçiş güzergahının yeniden faaliyete geçeceği beklentisi piyasalarda karşılık buldu.
Küresel enerji piyasalarında haftalardır devam eden gerilim, Washington ve Tahran yönetimlerinin çatışmayı sona erdirecek bir mutabakata varmasıyla yerini iyimserliğe bıraktı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4’ün üzerinde değer kaybederek 83 dolar seviyesine gerilerken, ABD ham petrolü 81 doların altına sarktı. Bu hareketlilik, dünya petrol arzının önemli bir kısmının taşındığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticarete açılacağı beklentisini tetikledi.
Diplomatik süreç ve ticaretin geleceği
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya aracılığıyla yaptığı açıklamada boğazın ücretsiz geçişe açılması ve İran’a yönelik kısıtlamaların kaldırılması konusunda mutabakat sağlandığını duyurdu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi de görüşmeleri doğrulayarak, resmi metnin İsviçre’de düzenlenecek törenin ardından kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in törene katılımının beklendiği bildirilirken, taraflar arasındaki bu diplomatik gelişmenin petrol arz zincirindeki tıkanıklığı gidermesi öngörülüyor.
Piyasalarda temkinli iyimserlik hakim
Uzmanlar, anlaşmanın genel çerçevesi olumlu karşılansa da sahadaki uygulamanın zaman alabileceği konusunda uyarıyor. Deniz yolu taşımacılığının eski rutinine dönmesinin operasyonel engellere takılabileceği ve petrol üretim sahalarının tam kapasiteye ulaşmasının kısa vadede zor olduğu ifade ediliyor. Şubat ayından bu yana süregelen çatışmalı ortamda stratejik rezervlerini kullanan ve ithalat stratejilerini değiştiren büyük ekonomiler için boğazın açılması, maliyet baskısını azaltacak kritik bir adım olarak görülüyor.
Çatışma dönemi ve fiyat baskısı
Savaşın başlangıcından bu yana Basra Körfezi’nde artan askeri hareketlilik ve İran’ın boğazı kapatma kararı, küresel arz güvenliğini riske atmıştı. Karşılıklı ambargolar ve çatışmalar nedeniyle fiyatlarda yaşanan sert yükselişler, son dönemde gelen müzakere sinyalleriyle yerini dengelenmeye bıraktı. Piyasa analistleri, detayları henüz netleşmeyen bu anlaşmanın küresel enerji fiyatları üzerindeki kalıcı etkisinin, ticaret akışının sürekliliğine bağlı olduğunu vurguluyor.
