Uluslararası basına yansıyan yeni görsel kanıtlar, İsrail ordusunun Lübnan'daki çatışmalarda sivil yerleşim bölgelerinde beyaz fosfor mühimmatı kullandığına yönelik iddiaları gündemin merkezine taşıdı.
İsrail ordusunun Lübnan topraklarında yürüttüğü askeri operasyonlarda, uluslararası insancıl hukuk tartışmalarını beraberinde getiren beyaz fosfor içerikli mühimmat kullandığı öne sürüldü. Görsel veriler ve saha raporları, bu maddenin özellikle yoğun nüfuslu alanlarda kullanıldığını işaret ediyor.
Sahadan gelen görsel analizler
The New York Times tarafından yapılan incelemeler, 30 Mayıs tarihinde Nebatiye kentindeki Beaufort Kalesi bölgesinde çekilen görüntülerin, beyaz fosfor kullanımının tipik duman izlerini taşıdığını ortaya koydu. Haber akışında yer alan bilgilere göre; Sur, El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor gibi yerleşim yerlerinde de benzer izlere rastlandığı ifade edildi. Uzmanlar, havada patlayarak yanan parçacıklar saçan bu mühimmatın, ABD menşeli M825A1 sistemleriyle benzerlik gösterdiğini belirtiyor.
Hukuki süreçler ve uluslararası tepkiler
Beyaz fosfor, savaş hukukunda duman perdesi oluşturmak amacıyla kullanılabilse de, sivil yerleşim birimlerinde kullanımı kesin sınırlarla yasaklanmış durumda. Lübnan hükümeti, konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşıyarak, Ekim 2023’ten beri bölgede 600'ü aşkın yangının bu mühimmat kaynaklı olduğunu raporladı. Daha önce Anadolu Ajansı'nın "Kanıt" kitabıyla Gazze'deki benzer uygulamaları belgelerken, İnsan Hakları İzleme Örgütü de İsrail'i daha güvenli mühimmat alternatiflerini kullanmaya çağıran raporlar yayımladı.
Sağlık üzerindeki kalıcı etkiler
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan beyaz fosfor, insan vücudunda derin doku yanıklarına yol açıyor. Maddeye maruz kalmanın, solunum yollarında ciddi hasarlara ve kalıcı göz yaralanmalarına neden olduğu biliniyor. İsrail makamlarına konuyla ilgili yöneltilen sorulara ise henüz resmi bir yanıt verilmedi.
Sivil yaşamın korunması noktasında uluslararası toplumun baskısı sürerken, fosfor kullanımına dair iddiaların önümüzdeki dönemde farklı ülkelerde hukuki süreçlere konu olması bekleniyor.
