Bilim dünyasından gelen son analizler, Mekke’nin iklim dengesinin küresel ısınma nedeniyle radikal biçimde bozulduğunu ve milyonlarca Müslümanın katıldığı hac ibadetinin artık yılın her döneminde ölümcül sıcaklık tehdidiyle karşı karşıya kaldığını gözler önüne serdi.
Mekke’deki aşırı ısınma artık mevsimsel bir zorluk olmaktan çıkıp kronik bir sağlık krizine dönüşüyor. Uzun yıllar boyunca yalnızca yaz aylarına has olan 40 derecenin üzerindeki hava sıcaklıkları, artık Mayıs ayı gibi daha serin kabul edilen dönemlerde de sıradan hale geldi. İnsan kaynaklı iklim değişikliği, Mayıs ayı ortalamalarını tarihsel seviyelerin 3,5 derece üzerine taşıyarak, hacı adaylarını her geçen yıl daha büyük bir hayati riskle baş başa bırakıyor. 2024 Haziran’ında yaşanan ve bin 300’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği trajedi, bu tablonun ne kadar vahimleşebileceğinin acı bir kanıtı olarak kayıtlara geçti.
Fosil yakıtlar ve iklimin geleceği
Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan Suudi Arabistan, bir yandan hac dönemlerinde gölgelik alanlar, sisleme sistemleri ve gelişmiş sağlık üniteleri gibi yoğun önlemler alırken, diğer yandan iklim politikaları konusunda eleştirilerin odağında yer alıyor. Imperial College London’dan Prof. Friederike Otto, sadece reaktif önlemlerin yeterli olmayacağını belirterek, Suudi ekonomisinin merkezindeki fosil yakıt bağımlılığının azaltılmaması durumunda, milyonlarca insanın inançlarını yerine getirirken ölümcül iklim şartlarına mahkum edileceği uyarısında bulundu.
Takvimsel döngü ve daralan güvenli alanlar
İslami ay takviminin Gregoryen takviminden yaklaşık 10-11 gün kısa olması, hac ibadetinin her yıl bir önceki yıla göre daha erken bir tarihe kaymasına neden oluyor. Yaklaşık 33 yıllık bir döngü içinde mevsimlerin tamamını kapsayan bu ibadet, iklim krizinin etkisiyle birlikte "güvenli dönemlerini" hızla kaybediyor. Uzmanlar, küresel sıcaklık artışının 3 dereceyi bulması halinde, hac ibadetlerinin neredeyse tamamının –yüzde 97 oranında– tehlikeli ısı seviyelerinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Kopenhag Afet Araştırma Merkezi’nden Dr. Emmanuel Raju, açık havada günlerce süren yoğun fiziksel aktivite gerektiren hac ritüellerinin, mevcut ısınma eğilimi sürdüğü takdirde insanlık için eşi benzeri görülmemiş bir sağlık sınavına dönüşeceği konusunda uyarıyor.
