MPV (Mean Platelet Volume), tam kan sayımında ölçülen ve trombositlerin ortalama hacmini gösteren önemli bir parametredir. Trombositler, kanamanın durdurulmasında ve pıhtı oluşumunda görev alan hücrelerdir. MPV değeri ise bu hücrelerin ortalama büyüklüğü hakkında bilgi verir. Değerin yüksek ya da düşük olması; kemik iliği fonksiyonlarından enfeksiyonlara, kalp-damar hastalıklarından vitamin eksikliklerine kadar birçok durum hakkında fikir verebilir.
MPV NEDİR?
MPV, “Mean Platelet Volume” kelimelerinin kısaltmasıdır ve ortalama trombosit hacmi anlamına gelir. Trombositler kemik iliğinde üretilir ve kanın pıhtılaşmasında görev alır.
MPV testi sayesinde:
Trombositlerin ortalama boyutu
Kemik iliğinin trombosit üretim kapasitesi
Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları
hakkında ön bilgi elde edilir.
Ancak MPV değeri tek başına tanı koydurmaz; diğer kan değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
MPV TESTİ NE ZAMAN VE NASIL YAPILIR?
MPV testi, rutin tam kan sayımı (CBC) içinde yer alır. Damardan alınan kan örneğiyle ölçülür.
Aşağıdaki durumlarda doktor MPV testi isteyebilir:
Uzun süren kanamalar
Burun veya diş eti kanaması
Ciltte morarma
Küçük kırmızı-mor lekeler
Adet döneminde aşırı kanama
Baş dönmesi
El ve ayaklarda yanma hissi
MPV DEĞERİ KAÇ OLMALI?
MPV ölçüm birimi femtolitre (fl)’dir.
Genel referans aralığı:
7 – 11.5 fl
Laboratuvara göre bu aralık değişiklik gösterebilir.
MPV DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
MPV değerinin 7 fl’nin altında olması MPV düşüklüğü olarak kabul edilir. Bu durum, trombositlerin ortalama hacminin küçük olduğunu ve kemik iliğinin yeterli üretim yapmadığını gösterebilir.
MPV Düşüklüğü Hangi Durumlarla İlişkili Olabilir?
Aplastik anemi
Lupus
Kemik iliği yetmezliği
Demir eksikliği
Kronik böbrek yetmezliği
Bazı genetik hastalıklar
Kemoterapi ilaçları
MPV düşüklüğü tek başına hastalık anlamına gelmez; ileri tetkik gerekir.
MPV YÜKSEKLİĞİ NEDİR?
MPV değerinin 11.5 fl’nin üzerinde olması MPV yüksekliği olarak değerlendirilir. Bu durumda trombositler ortalamadan daha büyük olabilir ve kemik iliği daha genç trombositler üretiyor olabilir.
MPV Yüksekliği Hangi Durumlarda Görülür?
Diyabet
Kalp ve damar hastalıkları
Yüksek tansiyon
Hipertiroidi
Crohn hastalığı
Karaciğer hastalıkları
B12, D vitamini veya folat eksikliği
Enfeksiyonlar
Sepsis
Bazı kanser türleri
Gebelikte preeklampsi
Ayrıca yoğun egzersiz, stres, sigara kullanımı ve bazı ilaçlar da MPV’yi etkileyebilir.
MPV DEĞERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Yaş ve cinsiyet
Rakım
Beslenme
Hamilelik
Doğum kontrol hapları
Aşırı spor
Stres
Sigara kullanımı
MPV, trombositlerin büyüklüğünü gösteren ve kanama-pıhtılaşma sistemi hakkında önemli bilgiler sunan bir testtir. Ancak düşük ya da yüksek çıkması tek başına bir hastalık anlamına gelmez. Sonuçlar mutlaka doktor tarafından diğer kan değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
