Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini üst seviyeye taşımak adına devrim niteliğinde bir yönetmeliği devreye aldı; artık laboratuvar ortamında üretilen veya içeriğinde böcek ve domuz katkısı bulunan ürünlere Türkiye kapıları tamamen kapandı.
Türkiye’de gıda güvenliğini korumak ve değişen üretim teknolojilerine karşı proaktif bir denetim mekanizması oluşturmak amacıyla Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği yürürlüğe girdi. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, 31 Aralık 2025 öncesinde Türkiye pazarında yer almayan tüm "yeni gıdaları" kapsıyor.
Kırmızı çizgiler belli oldu
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddeleri arasında yer alan yasaklar listesi, gıda sektöründeki tartışmaları sonlandıracak nitelikte. Buna göre, böcek kaynaklı ürünler ile domuzdan elde edilen hiçbir gıda maddesine ülkemizde onay verilmeyecek. Bakanlık, bu tip ürünlerin satış izni taleplerini doğrudan reddederek, söz konusu maddelerin izinli ürünler listesine girmesini yasakladı.
Laboratuvar üretimi gıdalara sıkı denetim
Teknolojinin gelişimiyle hayatımıza giren hücre veya doku kültüründen elde edilen yapay gıdalar, nanomateryaller, mikroorganizma ve yosun kökenli ürünler ile laboratuvarda moleküler yapısı değiştirilmiş yiyecekler artık "yeni gıda" sınıfında değerlendirilecek. Bu ürünlerin raflara çıkabilmesi için kapsamlı bir onay sürecinden geçmesi şart koşuldu.
Bilimsel onay mekanizması 9 ay sürecek
Şirketlerin başvurduğu yeni ürünler, öncelikle 45 günlük bir ön inceleme sürecine tabi tutulacak. Uygun bulunan dosyalar, bağımsız bilim insanlarından oluşan bir komisyona aktarılacak. Yaklaşık 9 ay sürecek olan bu bilimsel inceleme safhasında, gıdanın insan sağlığına etkisi, besin değeri ve tüketiciyi yanıltıp yanıltmadığı detaylıca analiz edilecek.
Diğer ülkelerde geleneksel olarak 25 yıldır tüketildiği kanıtlanan ürünler için ise 4 aylık daha hızlı bir prosedür işleyecek. Ayrıca tüm bilimsel raporlar 30 gün boyunca kamuoyunun görüşüne açılacak. Ticari sırlar korunacak olsa da, halkın sağlığını ilgilendiren kritik bilgiler ve ürünlerin sağlık üzerindeki etkileri hiçbir şekilde gizli tutulamayacak; olası risk durumlarında Bakanlık doğrudan kamuoyunu bilgilendirme yetkisini kullanacak.
