ABD Başkanı Donald Trump’ın yıllar sonra gerçekleştirdiği Çin ziyareti, sadece iki ülke arasındaki buzları eritmekle kalmayıp, İran’dan Tayvan’a ve yapay zeka yarışına kadar dünya siyasetinin rotasını belirleyecek stratejik kararlara gebe.
Pekin sokaklarında günlerdir süren hareketlilik ve Tiananmen Meydanı çevresindeki yoğun güvenlik önlemleri, Çin’in bu ziyarete verdiği önemi gözler önüne seriyor. Trump’ın 2017’den bu yana gerçekleştirdiği bu ilk resmi ziyareti, dünyanın en büyük iki ekonomisinin sadece ticaret savaşlarını değil, küresel güvenlik mimarisini de yeniden masaya yatıracağı bir dönüm noktası olarak görülüyor.
İran Meselesinde Sessiz Arabuluculuk
Çin, bir yandan ekonomik zorluklarla mücadele ederken diğer yandan Orta Doğu'daki krizin çözümünde kilit bir rol üstleniyor. İran'a karşı yürütülen askeri süreçlerde Pakistan ile birlikte arabuluculuk sinyalleri veren Pekin yönetimi, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi düşürmek için beş maddelik bir planı devreye sokmuş durumda. Çin ekonomisi için artan petrol fiyatları ve tedarik zincirindeki aksamalar ciddi bir yük oluştururken, Şi Jinping’in bu zirvede ABD ile olası bir "hizmet-karşılık" pazarlığına girmesi bekleniyor. Washington yönetimi ise Tahran üzerindeki baskının artırılması konusunda Çin'den daha somut adımlar bekliyor.
Tayvan ve Teknoloji Savaşları
Görüşmelerin en hassas başlıklarından birini ise Tayvan'ın statüsü oluşturuyor. Trump’ın geçmişteki "belirsiz" söylemlerine rağmen, bölgedeki askeri hareketliliğin bir çatışmaya dönüşmemesi iki tarafın da ortak çıkarı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, Pekin’in Tayvan konusunda ABD’den daha net ve "bağımsızlık karşıtı" ifadeler beklediğine dikkat çekerken, ticaret cephesinde de gerilimin sürdüğünü belirtiyor.
Öte yandan, yapay zeka alanındaki rekabet "soğuk savaş" benzeri bir seviyeye ulaşmış durumda. Çin’in donanım gücü ile ABD’nin yazılım ve çip teknolojisindeki üstünlüğü, bir "takas" mekanizmasını zorunlu kılıyor. Nadir toprak elementleri üzerinde kurduğu hakimiyeti bir koz olarak elinde tutan Çin ile gelişmiş çip üretim kapasitesini korumaya çalışan ABD arasındaki bu teknolojik düello, önümüzdeki yıllarda küresel piyasaların seyrini doğrudan etkileyecek. İki günlük kısa zirve süresince liderlerin varacağı uzlaşmalar, sadece iki ülkeyi değil, tüm dünyayı yakından ilgilendiriyor.
