Çin hükümeti, yerli yazılım Manus’un ABD’li Meta’ya devrini yatırım kurallarını gerekçe göstererek engelledi; tarafların ödeme iadesi yapması istendi.
Teknoloji dünyasında dengeleri değiştirecek bir hamle geldi. Çin’in en üst düzey ekonomik planlama organı olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), Vuhan merkezli Butterfly Effect tarafından geliştirilen yapay zeka uygulaması Manus’un Meta’ya satışını durdurduğunu açıkladı. Yapılan resmi incelemeler sonucunda, satışın ülkenin mevcut yatırım mevzuatına aykırı olduğu hükmüne varıldı.
Yatırım kuralları ihlal edildi
Pekin yönetimi, projenin yabancı bir şirkete devredilmesinin yasal sınırları aştığını belirterek, taraflara işlemin iptal edilmesi ve ödenen bedellerin iade edilmesi talimatını verdi. Mart 2025’te piyasaya çıkan ve otonom görev yetenekleriyle dikkat çeken Manus, kısa sürede teknoloji devlerinin radarına girmişti. Meta’nın, 2025 yılının sonunda yaklaşık 2 ila 3 milyar dolar arasında bir bedelle satın aldığı tahmin edilen uygulama için Çin Ticaret Bakanlığı, geçtiğimiz yılın başında kapsamlı bir soruşturma başlatmıştı.
Singapur hamlesi sonucu değiştirmedi
Şirketin, devir işlemlerinin hız kazandığı dönemde merkezini Vuhan’dan Singapur’a taşıması dikkat çekmişti. Düzenleyici kuralların daha esnek olduğu Singapur üzerinden yürütülen operasyona rağmen Çinli yetkililer, uygulamanın kökeni ve geliştirilme süreçleri nedeniyle yetki alanlarını korudu. Meta’nın, satın alma işleminin ardından Manus teknolojisini WhatsApp ve Instagram gibi platformlarına entegre etmeye başladığı biliniyordu.
ABD-Çin hattında yeni kriz riski
Bu kararın sadece ticari bir iptal değil, aynı zamanda iki süper güç arasındaki teknolojik rekabeti derinleştirecek bir hukuki krize dönüşebileceği değerlendiriliyor. Meta’nın entegrasyon sürecinde attığı adımların geri çevrilmesi zorunluluğu, küresel teknoloji piyasalarında belirsizliğe yol açarken, tarafların bu yaptırıma nasıl bir yanıt vereceği merakla bekleniyor.
