ABD yönetiminin İran ile yaşadığı askeri gerilimde yasal takvimin sonuna yaklaşılması, küresel enerji piyasalarında tedirginliği artırarak petrol fiyatlarında yukarı yönlü bir ivme başlattı.
Haftayı dalgalı bir seyirle geçiren enerji piyasalarında ibre yeniden yukarı döndü. Cuma günkü işlemlerde Brent petrol yüzde 1,11 oranında değer kazanarak 111,63 dolara ulaşırken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 0,45 artışla 105,54 dolar seviyesinden işlem gördü. Bu fiyat hareketlerinin arkasında ise Washington ile Tahran arasındaki gerilimi hukuki bir boyuta taşıyan Savaş Yetkileri Kararı yer alıyor.
Yasal takvim ve Beyaz Saray'ın stratejisi
1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı, ABD başkanına Kongre onayı olmadan askeri müdahalede bulunması için 60 günlük bir süre tanıyor. Başkan Trump'ın 2 Mart'ta Kongre'yi bilgilendirmesiyle başlayan süreç, 1 Mayıs tarihini kritik bir eşik haline getirmiş durumda. Yasaya göre, Kongre'den onay alınamadığı takdirde birliklerin geri çekilmesi gerekiyor.
Beyaz Saray yönetimi ise bu yasal zorunluluğu aşmak için farklı bir hukuki yorum geliştiriyor. Yönetim yetkilileri, 7 Nisan'da sağlanan ateşkesin çatışmaları fiilen sonlandırdığını savunarak, 60 günlük sürenin artık geçerliliğini yitirdiğini öne sürüyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth de Temsilciler Meclisi'ndeki oturumda, ateşkesin savaşı durdurduğu görüşünü destekleyerek yönetimin elini güçlendirmeye çalışıyor.
Hürmüz Boğazı'nda kilitlenen diplomasi
Hukuki tartışmalar sürerken, sahadaki gerilim ise varlığını koruyor. Trump, Tahran yönetimi nükleer bir uzlaşıya yanaşana kadar ablukanın devam edeceğini vurgularken, İran tarafı da limanlara uygulanan kısıtlamalar kaldırılmadığı sürece Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutacağını ilan etti.
Diplomatik kanallardaki tıkanıklığı aşmak isteyen ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) yeni bir askeri plan hazırlığında olduğu iddiaları piyasalardaki endişeyi körüklüyor. İran Devrim Muhafızları'ndan gelen "uzun ve acı verici saldırılar" uyarısı ise bölgedeki kırılgan barışın her an bozulabileceğine işaret ediyor. Yatırımcılar, 60 günlük yasal sürenin dolmasıyla birlikte Washington'un atacağı adımları yakından takip etmeye devam ediyor.
