Katolik Hristiyanlık geleneğinde özellikle ölülerin ruhu için okunan dua veya cenaze ayinini ifade eder ve tam olarak "Requiem aeternam dona eis, Domine" (Ebedi istirahat ver onlara, Ya Rab) ifadesiyle başlayan geleneksel ölü ayini (Missa pro defunctis veya Mass for the Dead) törenine verilen isimdir.
Bu ayin, bir kişinin ölümünden hemen sonra cenaze merasiminde veya ölüm yıldönümlerinde, ruhun kurtuluşu ve ebedi huzura ermesi için dua etmek amacıyla gerçekleştirilen toplu bir kilise törenidir; Katolik Kilisesi'nde yüzyıllardır uygulanan bu ritüel, dualar, mezmurlar, İncil okumaları ve ilahilerden oluşan belirli bir litürjiye sahiptir ve "Kyrie eleison" (Tanrım merhamet et), "Dies irae" (Öfke günü), "Lux aeterna" (Ebedi ışık) gibi bölümleriyle bilinir, bu bölümler ölüm, yargı günü, cehennem korkusu ve sonsuz huzur temalarını işler.
Müzik tarihinde requiem terimi, bu ayin metnine bestelenmiş dinsel müzik eserlerini de kapsar ve bu eserler genellikle en duygusal, dramatik ve etkileyici klasik müzik kompozisyonlarından bazılarını oluşturur; örneğin Mozart'ın Requiem'i (K. 626), bestecinin ölümünden kısa süre önce yarım bıraktığı ve öğrencisi Süssmayr tarafından tamamlanan başyapıtıyla ünlüdür, ölümün kaçınılmazlığı ve öteki dünya temalarını yoğun biçimde yansıtır.
Verdi'nin Requiem'i operatik ve dramatik yapısıyla, Berlioz'un Grande Messe des Morts'u muazzam orkestra kullanımıyla, Brahms'ın Ein Deutsches Requiem'i ise geleneksel Katolik metninden ziyade Almanca İncil alıntılarıyla daha teselli odaklı bir yaklaşımla öne çıkar; bu eserler sadece dini törenlerde değil, konser salonlarında da sıkça icra edilir ve ölüm, yas, kayıp gibi evrensel duyguları ifade eden en güçlü müzik formlarından biri haline gelmiştir.
Günümüzde requiem kelimesi mecazi anlamda da kullanılır; bir şeyin sonunu, bir dönemin kapanışını, bir idealin veya kişinin yok oluşunu ağıt yakan, yas tutan bir ifade olarak geçer, örneğin "Requiem for a Dream" (Bir Rüya İçin Ağıt) filmi başlığında olduğu gibi, hayallerin yıkılışına ağıt yakmak anlamında veya bir siyasi rejimin, bir kültürün veya bir çağın bitişine "requiem" denilerek sonlanışı vurgulanır.
Kısacası requiem, kökeninde "ebedi dinlenme" talebiyle başlayan bir dua ve ayin iken, zamanla müzik, edebiyat ve günlük dilde ölümün hüznünü, anmayı, veda etmeyi ve bazen de bir şeyin kesin sonunu simgeleyen derin bir kavram haline gelmiştir; Hristiyanlık dışı bağlamlarda bile "ağıt", "cenaze marşı" veya "yas ilahisi" olarak çevrilir ve duygusal ağırlığı nedeniyle edebiyat, sinema ve sanatta sıkça başvurulan bir motif olur.
