Küresel ticaretin hayati damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik tansiyon, Körfez ülkelerindeki tatlı üreticilerini hammadde kriziyle karşı karşıya bıraktı. Stokların erimesiyle birlikte ikonik lezzet baklavanın fiyatında büyük bir sıçrama bekleniyor.
Orta Doğu’daki bölgesel hareketlilik, dünya ticaretinin merkez üssü Hürmüz Boğazı'nda dengeleri altüst etti. Enerji nakil hatlarının ötesine geçen kriz, şimdilerde lüks tatlı üreticilerinin hammadde tedarik zincirini kopma noktasına getirdi. Körfez bölgesinde faaliyet gösteren ünlü bir tatlı zinciri işletmecisi olan Saif, bayram dönemi için yapılan stokların erimesiyle birlikte piyasadaki fiyat dengesinin bozulduğunu belirtiyor.
Hammadde piyasasında yangın büyüyor
Özellikle İran üzerinden gelen lojistik süreçlerin sekteye uğraması, baklavanın olmazsa olmazı İran menşeli kaliteli fıstık ve kuru üzüm fiyatlarında çift haneli artışlara neden oldu. Pazardaki tedarik sıkıntısını fırsata çeviren bazı tüccarların ürün fiyatlarını yüzde 15'e kadar yukarı çekmesi, üreticileri kara kara düşündürüyor. Sektör temsilcileri, mevcut stokların tükenmesiyle birlikte Körfez genelinde bir dilim baklavanın etiket fiyatında yüzde 20’lik bir artışın kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.
İran pazar kaybedebilir, Türk fıstığına gün doğdu
İran Fıstığı Derneği, yaşanan aksaklıkların geçici olduğunu savunsa da analistler tablonun daha karamsar olduğu görüşünde. Bölgedeki lojistik düğümün çözülememesi halinde, Körfez ülkelerinin rotasını tamamen Türkiye ve Suriye menşeli fıstıklara çevirebileceği belirtiliyor. Bu durumun uzun vadede İran'ın köklü ticari ilişkilerini kaybetmesine yol açabileceği öngörülüyor.
Gübre arzında küresel felaket riski
Hürmüz’deki kriz sadece tatlı dünyasını değil, tüm insanlığın gıda güvenliğini de tehdit ediyor. Gübre üretiminde kritik bir geçiş noktası olan bölgedeki tıkanıklık, küresel tarım piyasasını derinden etkiledi. Dünyanın en büyük gübre üreticilerinden Yara’nın yöneticileri, bu darboğazın tarımsal üretimde verim kaybına ve yoksul ülkelerde gıda krizine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, küresel gübre fiyatları krizle birlikte yüzde 80 oranında artarken, artan lojistik maliyetleri sofralardaki her ürünü daha erişilemez kılıyor.
