ABD Başkanı Donald Trump, kritik Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dair ortaya atılan iddialara sert tepki göstererek, sürece dahil olan yakın müttefiki Umman'a operasyon sinyali verdi.
Küresel enerji ticaretinin merkez üssü olan Hürmüz Boğazı’nda sular bir kez daha ısınıyor. İran devlet medyasının, Umman ile birlikte boğazdaki deniz trafiğini ortaklaşa yönetmelerini öngören gayri resmi bir mutabakat taslağını gündeme taşıması, Washington yönetimini ayağa kaldırdı. Gelişmeler üzerine bir kabine toplantısında konuşan Donald Trump, boğaz üzerindeki her türlü ortak kontrol girişimine karşı askeri müdahale kartını masaya koydu.
Sert uyarılarda bulunan Trump, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası statüsünün korunacağını vurgulayarak, "Umman herkes gibi davranmak zorunda, aksi takdirde onları havaya uçurmak zorunda kalacağız" ifadesini kullandı. ABD Başkanı, bu bölgenin tek bir devletin veya grubun inisiyatifine bırakılmayacağını, Washington'un süreci yakından gözlemlemeye devam edeceğini belirtti.
Anlaşma taslağında neler var?
İran kaynaklı haberlerde öne çıkan "İslamabad mutabakatı" çerçevesi, bölgedeki gerilimi düşürmeyi hedefleyen 14 maddelik bir planı içeriyor. Söz konusu taslak, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasını kaldırmasını ve İran'ın da ticari gemi geçişlerini normale döndürmesini şart koşuyor. Askeri gemilerin kapsam dışı tutulduğu bu plan, İran ile Umman arasında bir işbirliği öngörüyor.
Ancak Washington’un bu girişimi kabul etmeyeceği ve bölgedeki askeri varlığının geleceğine dair müzakerelerin hala belirsizliğini koruduğu ifade ediliyor. Nihai bir sonuca ulaşılması durumunda taslağın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanması beklenirken, Tahran yönetimi somut adımlar atılmadan herhangi bir taahhütte bulunmayacağının altını çiziyor.
Diplomatik belirsizlik ve riskler
Uzun süredir ABD ile İran arasında nükleer müzakerelerde arabulucu rolü üstlenen Umman’ın, bu yeni "ortak yönetim" planıyla dengeleri nasıl değiştireceği merak konusu oldu. Dünya petrol ve doğalgaz arzının kritik geçiş noktası olan boğazda, taraflar arasındaki 60 günlük müzakere süreci hem bölge güvenliği hem de enerji piyasaları için büyük önem taşıyor. ABD ise bir yandan askeri caydırıcılığını korurken diğer yandan diplomatik manevra alanını daraltmamaya çalışıyor.
