Beyaz Saray, zorla çalıştırma uygulamalarına karşı yeterli önlem almadığını iddia ettiği 60 ticaret ortağı ülkeye yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulamaya hazırlanıyor.
ABD yönetimi, küresel ticaret ağındaki stratejik ortaklarını kapsayan geniş kapsamlı bir gümrük vergisi hamlesini masaya koydu. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafından açıklanan plan, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların girişini engelleme konusundaki "yetersizliklerini" hedef alıyor. Uygulamanın hayata geçmesi için bir değerlendirme ve görüş alma süreci bekleniyor.
Vergi yükünün detayları şekilleniyor
Soruşturma listesinde yer alan ve aralarında Çin, Brezilya, Japonya ve Güney Kore gibi dünya ekonomisinin devlerinin bulunduğu ülkelerin büyük bir bölümü, ABD’ye yaptıkları ihracatta yüzde 12,5 oranında bir vergiyle karşılaşacak. Öte yandan, sorunun çözümüne yönelik somut adımlar attığı kabul edilen İngiltere, Avrupa Birliği, Meksika, Kanada, Arjantin ve Tayvan gibi 16 ülkeye ise yüzde 10'luk daha sınırlı bir oran uygulanması öngörülüyor. Sektörel bazda kahve, domates ve sığır eti gibi bazı ürünlerin ise bu vergilerden muaf tutulması planlanıyor. Ayrıca, ABD pazarına tekstil ürünü sokmak isteyen ülkelere, karşılıklı ticaret dengesini gözeten özel bir indirim modeli de sunulabilir.
Haksız rekabet vurgusu ve hukuk süreci
ABD tarafı, bu kararın temel gerekçesini "Amerikan işçisinin korunması" olarak özetliyor. Greer, diğer ülkelerin zorla çalıştırma konusundaki denetim eksikliklerinin, maliyet avantajı yaratarak ABD’li üreticileri haksız bir rekabet ortamına sürüklediğini savunuyor. Yönetim, bu adaletsizliğe artık göz yumulmayacağını net bir dille ifade ediyor.
Söz konusu vergiler, Trump’ın ekonomi stratejisinin merkezinde yer alıyor. Ancak Yüksek Mahkeme’nin daha önce acil durum yetkilerine dayalı vergi kararlarını iptal etmesi, hükümeti 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi gibi daha sağlam hukuki zeminlere yöneltti. Hazine Bakanı Scott Bessent, bu yöntemin uzun vadede daha kalıcı ve yasal olarak dayanıklı olduğunu belirterek, geçici vergi uygulamalarının yerini 301. Madde kapsamındaki düzenlemelerin alacağını işaret etti. Ekonomistler ise bu korumacı adımların uzun vadede yüksek enflasyon ve büyüme yavaşlaması gibi riskleri beraberinde getirebileceği konusunda yönetimi uyarıyor.
