Kanada’da yürütülen ve milyonlarca kişinin verilerini mercek altına alan dev araştırma, zihinsel sağlığı korumanın yolunun dengeli bir uyku düzeninden geçtiğini kanıtladı.
Beyin sağlığını korumak için ideal yaşam formülü
York Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ve 4,5 milyon katılımcıyı kapsayan kapsamlı çalışma, modern yaşamın en büyük sorunlarından biri olan bilişsel gerilemeye karşı önemli ipuçları sunuyor. 69 farklı araştırmanın verilerini birleştiren bilim insanları, sadece uyku süresinin değil, fiziksel hareketliliğin de beyin fonksiyonları üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koydu. 35 yaş ve üzerindeki bireylerin alışkanlıklarını merkeze alan analizler, küçük yaşam tarzı değişikliklerinin ilerleyen yıllarda demans gibi ciddi rahatsızlıkları önleyebileceğini gösteriyor.
Uyku süresinde altın oran: 7-8 saat
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, uyku süresinin beyin sağlığı üzerindeki "çift yönlü" etkisi oldu. Uzmanlar, gecelik 7 ila 8 saatlik uykunun zihinsel fonksiyonlar için en sağlıklı aralık olduğunu belirtiyor. Bu sürenin altına düşenlerde demans riskinin yüzde 18 oranında arttığı, 8 saatin üzerine çıkanlarda ise bu riskin yüzde 28’e kadar tırmandığı gözlemlendi. Özellikle aşırı uyku eğiliminin, Alzheimer hastalığının erken dönem belirtilerinden biri olabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.
Hareketsizlik demansa davetiye çıkarıyor
Çalışmada öne çıkan bir diğer kritik faktör ise fiziksel aktivite seviyesi oldu. Haftalık 150 dakikalık egzersiz sınırının altında kalan ve günün büyük kısmını hareketsiz geçiren bireylerde bilişsel kayıpların daha hızlı yaşandığı tespit edildi. Düzenli hareketin, beyindeki kan dolaşımını iyileştirerek nöronlar arasındaki atık temizliğini hızlandırdığı ve zihinsel keskinliği uzun süre koruduğu ifade ediliyor.
Erken önlem hayat kurtarıyor
Demansın günümüzde kesin bir tedavisinin bulunmadığını hatırlatan araştırmacılar, önleyici tedbirlerin 35 yaşından itibaren hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Bilim dünyası, uyku düzenini optimize etmenin, düzenli egzersiz yapmanın ve hareketsiz yaşamdan kaçınmanın, yaşlılık döneminde karşılaşılabilecek bilişsel sorunları geciktirmek veya engellemek için en etkili savunma hattı olduğunu vurguluyor.
