Ekonomik darboğazda vergi yükü ağırlıklı olarak vatandaşın omuzlarındayken, hükümetin TBMM’ye gönderdiği yeni torba yasa teklifi dikkatleri üzerine çekti. Yurt içi ve yurt dışındaki kayıt dışı varlıkların sisteme dahil edilmesine olanak tanıyan düzenleme, beraberinde ciddi eleştirileri de getirdi.
Yeni servet transferi mi başlıyor?
TBMM’ye sevk edilen 15 maddelik kanun teklifi, özellikle ihracatçı şirketlere yönelik Kurumlar Vergisi indirimleriyle öne çıkıyor. Mevcut yüzde 25’lik vergi oranının imalatçı ihracatçılar için yüzde 9’a, diğer ihracatçılar için ise yüzde 14’e çekilmesi, uzmanlar tarafından sınıfsal bir eşitsizliği derinleştirecek bir hamle olarak yorumlandı. Ekonomistler, bu düzenlemenin yoksuldan zengine doğru bir servet transferini tetikleyeceği görüşünde birleşiyor.
Düzenlemenin en çok dikkat çeken kısımlarından biri de kamu borçlarına getirilen esneklik oldu. Borç tecil süresinin 72 aya uzatılması ve teminatsız işlem limitinin 1 milyon liraya çıkarılması, mali disiplin açısından soru işaretleri yarattı.
Gri liste endişesi yeniden kapıda
Hükümet, kaynakları belirsiz varlıkların ekonomiye kazandırılması için 31 Temmuz 2027’ye kadar bir geçiş süreci tanıyor. Bu varlıklarını beyan edenlere yüzde 5 vergi karşılığında inceleme muafiyeti getiren sistem, kara para aklama endişelerini beraberinde getirdi. Türkiye'nin kısa süre önce çıktığı FATF gri listesine, bu türden denetimsiz uygulamalar nedeniyle yeniden dahil olabileceği yönündeki uyarılar siyasi kulislerde yüksek sesle dile getiriliyor.
İstanbul Finans Merkezi için özel teşvikler
Yasanın bir diğer ayağı ise İstanbul Finans Merkezi’ni (İFM) adeta bir vergi cennetine dönüştürmeyi hedefliyor. Merkezde faaliyet gösteren kurumlara yüzde 100’e varan kazanç indirimi sağlanırken, burada görevli nitelikli personelin maaşlarına da asgari ücretin 6 katına kadar gelir vergisi muafiyeti getiriliyor. Ayrıca yurt dışından elde edilen kazançlar için 20 yıla varan vergi muafiyetleri ve miras vergisi oranlarının sabitlenmesi gibi kritik maddeler de torba teklifte kendisine yer buldu. Bu adımların, yabancı yatırımcıyı çekme amacı taşıdığı belirtilse de, uygulamanın kapsamı ve sağlanan ayrıcalıklar ekonomi çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.
