Dünyanın en prestijli sanat etkinliklerinden biri kabul edilen Venedik Bienali, bu yıl siyasi gerilimlerin gölgesinde tarihi bir değişikliğe giderek uzman jüri ödüllerini iptal etti ve kararı ziyaretçilere bıraktı.
Sanat dünyasının kalbi Venedik'te 61. kez atacak olan Bienal, açılış öncesi yaşanan çalkantılı süreçle gündemde. Uzun süredir perde arkasında süren siyasi tartışmalar, jürinin istifası ve ardından gelen ödül sistemi değişikliğiyle bambaşka bir boyuta taşındı.
Jüri Üyelerinin İstifa Gerekçesi
Bienal bünyesindeki beş kişilik uzman heyet, insan hakları ve etik değerleri gerekçe göstererek kritik bir karara imza attı. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin mercek altına aldığı liderlerin ülkelerini değerlendirme dışı bırakmak isteyen jüri, Rusya ve İsrail'i hedef alan bu tavrın ardından kurulum görevinden ayrıldı. Bu kriz, bienal yönetimini ödül mekanizmasını kökten değiştirmeye zorladı. Geleneksel Altın ve Gümüş Aslan ödüllerinin yerini, halkın katılımıyla belirlenecek Ziyaretçi Aslanları aldı.
Yapısal Çelişkilerin Yansıması
Yaşanan bu değişim, bienalin yıllardır sürdürdüğü ulusal pavyon sistemi ile sanatın siyasetten arındırılması iddiası arasındaki çatışmanın bir sonucu olarak görülüyor. Bir yanda Avrupa Komisyonu'nun Rusya'nın katılımı nedeniyle sağlanan fonları kesme tehdidi, diğer yanda ise aktivistlerin dışlama talepleri yönetimi köşeye sıkıştırdı. İtalya Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini değişikliği demokratik bir adım olarak nitelendirse de, sanat çevreleri bu kararın aslında kurumun siyasi sorumluluk almaktan kaçınmasının bir göstergesi olduğunu savunuyor.
Kapanış günü olan 22 Kasım'a kadar sürecek olan bu yeni uygulamayla, prestijli ödüller artık uzmanların değil, bienali gezen ziyaretçilerin oylarıyla sahiplerini bulacak. Bu gelişme, Venedik'in sanat ile siyaset arasındaki hassas dengede yaşadığı tıkanıklığı gözler önüne seriyor.
