Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, huzurevi kabul süreçlerinde köklü değişikliklere giderek başvuru şartlarını yeniden tanımladı; uzmanlar ise düzenlemenin yaşlıların kurumsal bakıma erişimini zorlaştırmasından endişeli.
Türkiye’de yaşlanan nüfusun artan ihtiyaçları ve ekonomik krizin getirdiği geçim zorlukları, huzurevi taleplerini zorunlu bir ihtiyaç haline getirdi. Bakanlığın devreye aldığı yeni yönetmelik, huzurevi kabul süreçlerinde yaş gruplarına göre farklı standartlar getirirken, başvuruları daha karmaşık hale getiren düzenlemeleri de beraberinde getirdi.
Yeni mevzuat kapsamında, 70 yaş ve üzerindeki vatandaşlara doğrudan başvuru hakkı tanımlanırken, 60-69 yaş arasındaki bireyler için sağlık raporu zorunluluğu getirildi. Bununla birlikte, kurumdan hizmet alacak kişilerin ruhsal durumları, bulaşıcı hastalık taşıyıp taşımadıkları ve bağımlılık geçmişleri gibi kriterler de süreçte belirleyici olacak. Bakım hizmetleri artık bağımsız bireylerden sürekli bakıma ihtiyaç duyanlara kadar dört ayrı kategoride değerlendirilecek.
Erişim Krizi Derinleşiyor
Ege Geriatri Derneği Başkanı Psikolog Mevlüt Ülgen, mevcut düzenlemenin artan yaşlı nüfusun bakım ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı. Ülgen, genel nüfusta evde bakım desteğine ihtiyaç duyanların oranının yüzde 16,4’ü aştığını ancak bu desteğe erişebilenlerin oranının oldukça düşük kaldığını belirtti. Kamuya ait huzurevlerinin kapasitesinin 20 bin kişiyle sınırlı kalması, özel kurumlardaki yüksek maliyetlerle birleşince orta ve düşük gelirli yaşlılar için bir çıkmaz yaratıyor. Ülgen'e göre, yeni yönetmelik ihtiyaçları gidermek yerine talebi daraltmaya odaklanan bir yapı sergiliyor.
Sınıfsal Bir Soruna Dönüşen Yaşlılık
Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği İzmir Şube Başkanı Tufan Fırat Göksel ise, huzurevi başvurularındaki artışın artık bir tercihten ziyade ekonomik zorunluluk olduğunu ifade etti. Maaşlarıyla kirasını ödeyemeyen pek çok yaşlının kurumlara yöneldiğine dikkat çeken Göksel, 20 bin kişilik bekleme listelerinin yıllara varan süreçler anlamına geldiğini söyledi.
TÜİK 2025 verilerine göre, 9,5 milyonu aşan yaşlı nüfusun önemli bir kısmı yoksulluk riskiyle karşı karşıya. Toplamda 460 civarındaki huzurevinde 30 binden fazla kişi barınırken, devlete bağlı kurumlarda yer bulabilmek giderek zorlaşıyor. Uzmanlar, sistemin sadece kapasite artırımıyla değil, gelir eşitsizliği ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesiyle çözülebileceği konusunda hemfikir.
