Edirne’nin meşhur yemekleri
Osmanlı İmparatorluğu’na başkentlik yapmış şehirler arasında yer alan Edirne, kültürel zenginliği ile dikkat çekiyor. Her köşesinde bir mimarî şaheser gizleyen şehir, Osmanlı ve Türk mutfaklarının en kendine özgü lezzetlerini sunan bir gastronomi şehri olarak da öne çıkıyor.
1. Edirne tava ciğeri
Edirne denince akla gelen ilk ve en ünlü lezzet şüphesiz tava ciğeri. İncecik yaprak şeklinde doğranan dana karaciğeri, iyice temizlendikten sonra özel bir unlama işleminden geçiyor. Ciğer, kızgın yağda çok kısa sürede pişiriliyor. Bu eşsiz lezzetin en önemli tamamlayıcısı ise Edirne’nin Karaağaç bölgesinde yetişen ve kurutularak yağda kızartılan acı kırmızı biber.
2. Edirne köftesi
Edirne köfte, Balkanlardan gelen köfte geleneğinin Trakya dokunuşuyla şekillenmiş hali. Kaliteli dana etinin sadece tuz ve soğanla yoğrulması, içine baharatın baskın bir şekilde girmemesi etin kendi tadının ön plana çıkmasını sağlıyor. Birlikte servis edilen acı sosu ve piyazı ile Edirne köfte, sadeliğin içindeki asaleti temsil ediyor.
3. Ciğer sarma
Yapımı oldukça zahmetli ve ustalık gerektiren ciğer sarma, kuzu gömleği (iç zarı) içine ciğerli iç pilavın doldurulmasıyla hazırlanıyor. Küçük doğranmış ciğerler, kuş üzümü, fıstık ve baharatlarla hazırlanan pilav, kuzu gömleğine sarılarak fırınlanıyor. Fırından çıktığında dışı çıtır çıtır, içi ise yumuşak ve aromatik olan bu Edirne lezzeti, özel günlerin de favorisi.
4. Badem ezmesi
Edirne’nin dünyaca ünlü tatlısı olan badem ezmesi, sadece badem, şeker ve suyun ustalıkla yoğrulmasından oluşuyor. Hiçbir katkı maddesi içermeyen bu lezzet, bademlerin haşlanıp kabuklarının soyulması ve taş dibeklerde dövülerek macun kıvamına getirilmesiyle hazırlanıyor. Badem ezmesi, ağızda dağılan yapısı ve yoğun badem aromasıyla Edirne’den alınacak en değerli hediyelerden biri.
Edirne’nin gezilecek meşhur yerleri
Osmanlı İmparatorluğu'na uzun süre başkentlik yapmış olan Edirne, her köşesinde bu eşsiz tarihin ve kültürün izlerini görebileceğin adeta bir açık hava müzesi.
1. Selimiye Camii ve Külliyesi
Mimar Sinan'ın ‘ustalık eserim’ dediği Selimiye Camii, Osmanlı mimarisinin zirve noktası. 1575 yılında ibadete açılan bu etkileyici yapı, teknik dehası ve estetik zarafetiyle 2011 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdi. Caminin en dikkat çekici özelliği ise yaklaşık 31 metre çapındaki devasa kubbesi. Mimar Sinan, bu kubbeyi tek bir mekân üzerinde toplayarak, o döneme kadar ulaşılamaz sanılan bir ferahlık ve akustik başarı elde etmiş. Selimiye Camii, dört köşesindeki ince minareleriyle şehrin her yerinden görülebilen bir simge.
2. Üç Şerefeli Camii
Edirne’nin silüetini belirleyen en önemli yapılardan biri olan Üç Şerefeli Camii, 1437-1447 yılları arasında Sultan II. Murad tarafından yaptırılmış. Osmanlı mimarlık tarihinde devrim niteliği taşıyan cami, Selçuklu’nun çok kubbeli yapısından klasik dönemin geniş merkezî kubbeli yapısına geçişin ilk örneği. Caminin avlu pencerelerindeki mavi-beyaz çiniler, İznik çiniciliğinin en erken ve en nadide örneklerinden. Adını, bir minaresinde yer alan üç ayrı şerefeden alan cami, dört minaresinin de birbirinden farklı tasarımlara sahip olmasıyla da dünya mimarlık tarihinde özgün bir yere sahip.
3. Meriç Köprüsü ve Meriç Nehri
1842-1847 yılları arasında Abdülmecid tarafından yaptırılan Meriç Köprüsü, 263 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğinde bir şaheser. Bu görkemli taş köprü, 12 kemer üzerine inşa edilmiş. Köprünün tam ortasında mermerden yapılmış bir "seyir köşkü" bulunuyor. Bu köşk, Osmanlı padişahlarının gün batımını izlediği zarif bir dinlenme noktası olarak tasarlanmış. Sanatsal açıdan oldukça zengin olan yapının üzerinde bulunan motifler arasında Türk kültürüne özgü 12 hayvanlı takvim figürleri ve Selçuklu izlerini taşıyan ejderha motifleri bulunuyor.
4. Ali Paşa Çarşısı
Semiz Ali Paşa’nın Babaeski’deki hayratına vakıf geliri için yaptırdığı ve Mimar Sinan tarafından 1569 yılında inşa edilen bu kapalı çarşı, bugün de Edirne’de ticaretin kalbi durumunda. Yaklaşık 300 metre uzunluğundaki koridor boyunca 130’u aşkın dükkân sıralanıyor. Çarşının dış cephesindeki pencereler ile kemerlerde kullanılan kırmızı ve beyaz taşlar, Edirne mimarisinin en karakteristik özellikleri arasında yer alıyor. Ali Paşa Çarşısı’nda baharatlardan aynalı süpürgelere, meyve sabunlarından ünlü badem ezmesine kadar Edirne'ye özgü her türlü yöresel ürünü bulabilirsin.
Açık olduğu saatler
- Haftanın her günü 08.00 - 19.30 saatleri arası açık.
Yazar Notu: Çarşının altı kapısı var ve her kapı aslında şehrin farklı bir noktasına (Balıkpazarı, Kapıkule yolu vb.) açılıyor. Tarihsel olarak her kapının çevresinde belirli zanaat kolları toplanıyor.
5. Kırkpınar
Tunca Nehri ile çevrelenen tarihî yarımadadaki Sarayiçi Er Meydanı, dünyanın en eski kesintisiz spor organizasyonlarından Kırkpınar Yağlı Güreşleri'ne ev sahipliği yapıyor. 14. yüzyıldan beri her yıl temmuz ayında düzenlenen Kırkpınar Yağlı Güreşleri, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alıyor. Er Meydanı ise davul-zurna ekibinden cazgırlara ve pehlivanları yağlayan yağcılara kadar bin yıllık geleneğin yaşatıldığı özel bir yer. Er Meydanı’nın hemen girişindeki Pehlivanlar Anıtı, Adalet Kasrı ve Eski Edirne Sarayı’nın kalıntıları da çok ziyaret ediliyor.
Edirne’nin meşhur hediyelik eşyaları ve ürünleri
Edirne, asırlardır süregelen el sanatları ve saray mutfağı geleneğiyle ziyaretçilerine hem göze hem de damağa hitap eden çok özel hatıralar sunuyor.
1. Aynalı süpürge
Edirne'nin en ikonik el sanatlarından biri olan aynalı süpürge, geçmişte evlenme çağındaki genç kızların evlerinin kapısına asarak "evde bir gelin adayı olduğu" mesajını verdiği geleneksel bir obje. Süpürgenin üzerindeki ayna ise gelinlerin saflığını ve dürüstlüğünü simgeliyor. Günümüzde daha çok süs eşyası ve magnet olarak tasarlanan aynalı süpürgeler, Edirne’nin kültürel kimliğini yansıtan en popüler hediyeliklerin başında geliyor.2. Mis sabunu
Osmanlı saray geleneğinin en renkli ve zarif miraslarından olan mis sabunu (meyve sabunu), 17. yüzyıldan bu yana şehri ziyaret edenlerin ilgisini çeken dekoratif sanat eserlerinden. Gerçek meyvelerin boyutları, renkleri ve dokularında tasarlanan bu özel sabunlar, tamamen el işçiliği ile hazırlanıyor. Meyve sabunları, bir zamanlar Osmanlı padişahları tarafından yabancı devlet adamlarına ve krallara sunulan en kıymetli hediyeler arasındaydı. Günümüzde ise Edirne’nin otantik çarşılarını süsleyen rengarenk meyve sabunu sepetleri, hem şehre özgü mistik bir koku hem de eve estetik katacak bozulmayan bir hatıra sunuyor.
3. Edirne bebekleri
Yöresel kıyafetlerin minyatür birer yansıması olan Edirne bebekleri, şehrin folklorik zenginliğini temsil eden en renkli el sanatlarından. El işçiliğiyle hazırlanan bu bebekler, Trakya kadınının geleneksel giyim tarzını, oyalı yazmalarını ve şalvarlarını detaylı bir şekilde sergiliyor. Koleksiyoncular için de değerli bir parça olan Edirne bebekleri, Edirne’nin geçmiş otantik ruhunu günümüze taşıyor.
4. Kavala kurabiyesi
Balkanlar üzerinden Edirne'ye taşınan eşsiz lezzetlerden biri olan kavala kurabiyesi, bol kavrulmuş badem ve unun birleşimiyle oluşan kıyır kıyır yapısıyla ünlü. Ay şeklindeki formu ve üzerindeki pudra şekeriyle biliniyor. Unun uzun süre kavrulması sayesinde kendine has bir aromaya ve uzun raf ömrüne sahip.
5. Edirnekârî ürünleri
Osmanlı'nın Edirne'de geliştirdiği bir süsleme sanatı olan Edirnekârî, ahşap, mukavva ve deri üzerine yapılan boyama ve vernikleme tekniği. Çiçek ve meyve motiflerinin (özellikle lâle) olduğu kutular, aynalar, tepsiler ve dolap kapakları adeta birer sanat eseri niteliğinde. Bu geleneksel motiflerle süslenmiş bir obje almak, Edirne’nin zengin tarihini ve estetik anlayışını evinize taşıyacak.
